ఐదు దశాబ్దాల కాంగ్రెస్‌ సేవకు దక్కిన గుర్తింపు ఇదేనా?
పార్టీ బలోపేతానికి జీవితకాలం అంకితం.. మండలి పునరుద్ధరణలో కీలక పాత్ర.. బీసీ, బడుగు వర్గాల గొంతుకగా నిలిచిన నేత.. సంతాప సభకు కాంగ్రెస్‌ అగ్రనేతలు, మంత్రులు దూరం!
దశాబ్దాల రాజకీయ జీవితం.. కాంగ్రెస్‌ పార్టీ బలోపేతానికి అంకితభావంతో పనిచేసిన నాయకుడు.. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి పునరుద్ధరణ అనంతరం తొలి ఛైర్మన్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టి, దశాబ్దం పాటు సభకు నాయకత్వం వహించిన సీనియర్‌ రాజకీయవేత్త.. బీసీలు, ఎస్సీలు, ఎస్టీలు, మైనారిటీలు, మహిళల హక్కుల కోసం కృషి చేసిన సామాజికవేత్త డాక్టర్‌ అప్పనబోయిన చక్రపాణి. ఇంతటి విశిష్టమైన ప్రజాజీవితం కలిగిన నాయకుడి స్మారక సంతాప సభకు కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి చెందిన ముఖ్య నాయకులు, మంత్రులు పెద్ద సంఖ్యలో హాజరుకాకపోవడం రాజకీయంగా ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన అంశంగా మారింది.
కాంగ్రెస్‌ పార్టీతో దశాబ్దాల అనుబంధం కలిగిన చక్రపాణి పార్టీ కష్టకాలంలోనూ అండగా నిలిచారు. 1971లో దామోదరం సంజీవయ్య ఆశీస్సులతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రదేశ్‌ కాంగ్రెస్‌ కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. అనంతరం పీసీసీ ఉపాధ్యక్షుడిగానూ పనిచేశారు. కాంగ్రెస్‌ అధికారంలో లేని సమయంలో సైతం తన న్యాయవాద వృత్తిని పక్కనపెట్టి పార్టీ బలోపేతానికి కృషి చేసిన నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు. పార్టీ సిద్ధాంతాలు, సంస్థాగత నిర్మాణం, రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో తనదైన పాత్ర పోషించారు.
1976లో తొలిసారిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. 1983–85 మధ్య మండలి ఉపాధ్యక్షుడిగా, శాసనమండలి చీఫ్‌విప్‌గా పనిచేశారు. ప్రభుత్వ హామీల కమిటీ, ప్రివిలేజెస్‌ కమిటీ, పిటిషన్ల కమిటీ, హౌస్‌ కమిటీలకు అధ్యక్షత వహించారు. 1985లో శాసనమండలి రద్దయిన తర్వాత కూడా తన రాజకీయ, సామాజిక కార్యకలాపాలను కొనసాగించారు. దాదాపు 22 ఏళ్ల విరామం అనంతరం 2007లో మండలి పునరుద్ధరణ జరగగా, ఏప్రిల్‌ 2న తొలి ఛైర్మన్‌గా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు. 2017 వరకు ఆ బాధ్యతల్లో కొనసాగారు.
బీసీలు, ఎస్సీలు, ఎస్టీలు, మైనారిటీలు, మహిళల అభ్యున్నతి కోసం పలు ఉద్యమాల్లో పాల్గొనడం ఆయన ప్రజాజీవితంలోని మరో ముఖ్యమైన కోణం. వెనుకబడిన తరగతుల హక్కులు, సామాజిక ప్రాతినిధ్యం కోసం పనిచేశారు. రాజకీయాల్లో అణగారిన వర్గాలకు తగిన స్థానం కల్పించాలన్న ఆలోచనకు ప్రాధాన్యమిచ్చారు. జాతీయ స్థాయిలోనూ పార్లమెంటరీ వ్యవహారాలకు సంబంధించిన కమిటీల్లో బాధ్యతలు నిర్వహించి, కామన్వెల్త్‌ పార్లమెంటరీ సంఘంలో భారత ప్రాంతీయ ప్రతినిధిగా వ్యవహరించారు.
రచయితగా, సంపాదకుడిగా కూడా తనదైన ముద్ర వేశారు. ‘ఆంధ్ర జనత’ పత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేశారు. శాసనమండలి ఆవశ్యకత, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో రెండో సభ ప్రాధాన్యం, శాసన వ్యవస్థ పనితీరు వంటి అంశాలను వివరిస్తూ పలు పుస్తకాలు రచించారు. సోనియా గాంధీ జీవితంపై ఆయన రాసిన పుస్తకం పలు భారతీయ భాషల్లోకి అనువాదమైంది. తెలుగు భాషకు ప్రాచీన భాష హోదా సాధనకు జరిగిన కృషిలోనూ భాగస్వాములయ్యారు.
“పార్టీకి అవసరమైనప్పుడు జీవితకాలం సేవలందించిన నాయకుడికి.. అవసరమైనప్పుడు పార్టీ అండగా నిలవలేకపోతే ఎలా?”
ఇన్ని దశాబ్దాల సేవలు అందించిన నాయకుడి స్మారక సభకు కాంగ్రెస్‌ అగ్రనేతలు, మంత్రులు హాజరుకాకపోవడం అనేక ప్రశ్నలకు తావిస్తోంది. పార్టీ కోసం జీవితాన్ని అంకితం చేసిన సీనియర్‌ నాయకుల పట్ల పార్టీ నాయకత్వానికి ఉన్న బాధ్యత ఏమిటి? పదవుల్లో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే నాయకులను గుర్తించడం, వారు దూరమైన తర్వాత వారి సేవలను స్మరించుకోవడమే రాజకీయ సంస్కారమా? పార్టీకి కష్టకాలంలో అండగా నిలిచిన నాయకుల కుటుంబాలకు ఆపద సమయంలో పార్టీ నాయకత్వం అండగా నిలవాల్సిన బాధ్యత లేదా? ఈ ప్రశ్నలకు కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన అవసరముంది.
చక్రపాణి వ్యక్తిగతంగా సాధించిన పదవుల కంటే ఆయన పార్టీకి అందించిన సుదీర్ఘ సేవలు, బీసీ సామాజిక న్యాయం కోసం చేసిన కృషి, శాసనవ్యవస్థకు అందించిన సేవలు చిరస్మరణీయం. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలుగా విడిపోయినా, ఉమ్మడి రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఆయన పోషించిన పాత్ర, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు అందించిన సేవలు రెండు రాష్ట్రాల రాజకీయ చరిత్రలో గుర్తుండిపోతాయి. అలాంటి నాయకుల సేవలను గుర్తించి, వారి కుటుంబాలకు గౌరవం ఇవ్వడం రాజకీయ పార్టీల బాధ్యత.
నాయకులు పదవుల్లో ఉన్నప్పుడు గుర్తించడం రాజకీయ అవసరం.. పార్టీ కోసం జీవితకాలం పనిచేసిన వారిని చివరి వీడ్కోలులోనూ గౌరవించడం నిజమైన రాజకీయ సంస్కారం!
